Het Nationaal Register Varende Monumenten (NRVM) is een onafhankelijk register. Dit wil zeggen dat alle schepen die aan de algemene criteria voldoen in het register kunnen worden ingeschreven. Binnen het register wordt een waardering gegeven aan de huidige toestand van het schip, ten opzichte van het historische scheepsbeeld.

Op dit moment wordt nog alleen authenticiteitwaarde van het vaartuig beoordeeld maar er wordt binnenkort ook gestart met de cultuurhistorische waardebepaling.

Binnen het register bestaan er drie categorieën, te weten:

A. Varende Monumenten®

C. Historische Casco’s

B. Vaartuigen die met een restauratie bezig zijn om een Varend Monument® te worden

Varende Monumenten zijn schepen waarvan het huidige scheepsbeeld een historisch verantwoord beeld geven van het schip zoals dit er tenminste vijftig jaar geleden uitzag. Historische Casco’s zijn schepen die wel ouder zijn dan vijftig jaar maar waarvan één of meerdere onderdelen niet voldoen aan de criteria van een Varend Monument®.

Om ingeschreven te kunnen worden in het register kan de eigenaar, waarvan het schip voldoet aan de toelatingscriteria, dit schip aanmelden voor het NRVM. Als bij de beoordeling blijkt dat het schip ook voldoet aan de algemene en specifieke criteria van het betreffende scheepstype, is opname als Varend Monument® mogelijk. Voldoet het schip niet aan de algemene criteria maar wel aan de toelatingscriteria dan is opname als “Historisch Casco” in de schepenlijst van historische schepen in het register mogelijk.

Het NRVM is een zelfstandig deelregister van het Nationaal Register Mobiel Erfgoed (NRME), dat de gegevens beheert van de mobiele objecten van de sectoren water (vaartuigen), weg (auto’s, rijtuigen e.d.) rails (treinen) en lucht (vliegtuigen).

Onderscheidingswimpel "Varend Monument®"

Varende Monumenten zijn herkenbaar aan de speciale onderscheidingswimpel "Varend Monument®".

Deze wimpel wordt in bruikleen verstrekt aan eigenaren van schepen die als Varend Monument® zijn ingeschreven in het Nationaal Register Varende Monumenten.

Op zondag 20 februari 2000 om 14.00 uur werd de eerste wimpel uitgereikt door Ir. P.J. Jansen, toenmalig voorzitter van de Sectie Varende Monumenten, tijdens de HISWA, de watersportbeurs in de RAI te Amsterdam. Gerard en Maartje Meijer, eigenaren van de Wilnisse aak de "Vriendschap" uit 1897, ontvingen deze wimpel.