persbericht

Volendam, 26 augustus 2001
  

Persbericht voor opening bottersteiger Volendam en Registratie Varend Monument® VD5 en VD172

Ligplaatsen voor varende monumenten in Volendam

Sinds enige tijd is Volendam twee monumenten rijker. Het gaat hier om varende monumenten, de recent volledig gerestaureerde VD172 (bouwjaar 1904) en de VD5 (uit 1911). Beide schepen zijn van het type 'Volendammer Kwak', een vissersschip dat een slag groter is dan de gewone Zuiderzee botter. Dit voorjaar is in de haven een steiger gebouwd speciaal voor deze twee historische vissersschepen. De steiger biedt grote voordelen: de schepen zijn nu perfect zichtbaar voor de toeristen op de dijk, de schepen zijn beter toegankelijk, en het in- en uitvaren is eenvoudiger geworden. Voor de gemeente is het een aardige investering geweest, maar het resultaat is prachtig.

Botters zijn gezichtsbepalend voor oude Zuiderzee havens. Het is in zeker opzicht te vergelijken met Oud-Hollandse windmolens: botters zijn voor oude Zuiderzee havens net zo belangrijk als molens voor het polderlandschap. Gelukkig wordt dit steeds meer erkend door de gemeentes aan de oude Zuiderzee, want behoud en onderhoud van botters kost handen vol geld. Een voorziening als de bottersteiger is hier een duidelijk bewijs van.
  

De Volendammer kwak is een scheepstype dat sterk verwant is aan de Zuiderzee botter. In vergelijking met de botter is de kwak aanmerkelijk groter, zo'n 16 meter lang terwijl een gewone botter 13,5 meter meet. De kwak werd van origine gebruikt voor de kwakkuil visserij, waarbij een sleepnet achter het schip over de zeebodem wordt gesleept. Het schip zeilt dan voor de wind. De vangst bestond voornamelijk uit garnalen en platvis. Na de afsluiting van de Zuiderzee veranderde dit in paling. In de hoogtijdagen van de visserij, rond 1900, visten er vanuit Volendam bijna 250 kwakken, een immense vloot die maar net in de haven paste. Anno 2001 zijn er nog vier kwakken, waarvan er twee nog Volendam als thuishaven hebben.
  

Op 4 september, om 14:00 zal de 'Bottersteiger' officieel worden geopend. Tegelijk met de opening wordt gevierd dat de beide Volendammer kwakken sinds begin dit jaar officieel als Varend Monument® zijn geregistreerd. De openingshandeling wordt verricht door burgemeester Bulte van Edam-Volendam. Na afloop van de openingsceremonie wordt een vaartocht met de VD172 gemaakt met aan boord het college van B&W en andere genodigden.

In verband met de locatie vlakbij de plaats van de nieuwjaarsbrand zal de opening van de steiger een sober karakter hebben. Het wordt eenvoudige ceremonie: een kort toespraakje van iemand van de botters gevolgd door de openingshandeling. Verder zullen er wat foto's worden gemaakt van het geheel.
  

Tegelijk met de opening van de steiger wordt gevierd dat de beide Volendammer kwakken sinds begin dit jaar officieel zijn opgenomen in het Register Varende Monumenten. De Varend Monument® status wordt toegekend door de Federatie Oud-Nederlandse Vaartuigen, een organisatie die zich inzet voor het varend erfgoed in Nederland. Eén van de doelstellingen van de Federatie is het verbeteren van ligplaatsen en voorzieningen voor monumentale schepen. De opening van de bottersteiger in Volendam past dus perfect in dit kader.

Naast ligplaats voorzieningen, zet het FONV zich onder meer in voor subsidie regelingen en belastingvoordelen voor varende monumenten. In het algemeen behartigt de organisatie de belangen van het varend erfgoed en coördineert het de diverse initiieven, met als doel om eigenaren van authentieke Nederlandse schepen ter zijde te staan bij het onderhoud en behoud van hun schepen. De registratie van varende monumenten in het Nationaal Register Varende Monumenten is een belangrijke stap om meer serieus te worden genomen bij de diverse instanties. Dat hier waardering voor bestaat, blijkt onder meer uit de toekenning van de Prins Bernhard Cultuurfonds Monumentenprijs 2001 aan de Stichting Federatie Oud Nederlandse Vaartuigen voor haar bijdrage aan het behoud van het Nederlands erfgoed.
  

14:00 opening steiger

14:30 afvaart VD172

18:00 voor anker en avondeten

19:30 aankomst in Volendam

20:00 einde programma

Genodigden:

Burgemeester & Wethouders van Edam-Volendam (8 personen)

Bestuur Stichting d'Garnkwak (4 personen)

Bemanning:

Thom van der Woude (schipper/eigenaar VD5)

Wijnand Veerman (havenmeester te Volendam)
  

Informatie: Stichting d'Garnkwak Narcissenstraat 6 1131 XC Volendam tel. 06-22695733